Porturako sarbideaBilboko Portuko Agintaritzak gaur aurkeztu du, prentsaurrekoan, “Portu–Hiri Jasangarria Getxo/Bilbo: Ikuspegi Integratua 2030+” proiektuaren Master Plana egiteko laguntza teknikoaren lizitazioa. Ekimen estrategiko horrek Getxoko kirol-portua, Arriluze ingurua eta gurutzaontzien terminala hartzen ditu, Getxoko udal-eremuaren barruan.
Ivan Jiménez Bilboko Portuko Agintaritzako presidenteak egin du aurkezpena, Amaia Agirre Getxoko alkatea lagun izan duela, portuaren eta hiriaren arteko integrazio ahalik eta onena lortzeko proiektuaren definizioan elkarrekin aurrera egiteko bi erakundeen borondatea azpimarratuz, betiere ikuspegi bateratu, koordinatu eta epe luzerako batetik abiatuz.
Bilboko Portuko Agintaritzak laguntza teknikoa lizitatuko du datozen egunetan Master Plana egiteko, Bilboko metropoli-estrategiaren barruan sartzen dena, eta Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako 2030 Agendarekin, Europako Itun Berdearekin eta Garapen Jasangarrirako 2030eko Euskal Estrategiarekin bat datorrena berariaz.
Master Plan estrategikoa, orientagarria eta jasangarritasuna integralean oinarritua
Master Plana dokumentu estrategikoa, orientagarria eta ez arautzailea da, epe labur eta ertainerako ikuspegia du, eta hainbat garapen-egoera aztertuko ditu, eta etorkizuneko jarraibideak eta jarduera-irizpideak zehaztuko ditu, berez hirigintza-tresna bat izan gabe eta eskubide juridiko zuzenak sortu gabe.
“Helburua Getxoko gune enblematiko bat eraldatzea eta biziberritzea da – adierazi du presidenteak -, itsasoarekin duen harremana sendotuz eta hiri-, gizarte- eta ekonomia-balioa emanez, jasangarritasuna hiru dimentsiotan ulertuz: ingurumena, ekonomia eta gizartea. Planak neutraltasun energetikorantz aurrera egitea bilatuko du, portu-zerbitzuen funtzionaltasunari, mugikortasunari, berrikuntzari eta eraldaketa digitalari uko egin gabe, portu-sistemaren erreferente eta portu-hiri integrazioaren nazioarteko adibide bihurtzeko helburuarekin.
Amaia Agirre Getxoko alkateak, bestalde, azpimarratu du lizitazio hau “beste urrats bat dela plan baten barruan, aukera handia ematen baitu aurrera egiten jarraitzeko portu bizi, ireki eta hirian erabat integratu baterantz, getxotarrentzat pentsatua”. Alde horretatik, “jarduera nautikoa eta kirol-jarduera herritarren gozamenarekin, jarduera ekonomikoarekin eta potentzial turistikoarekin konbinatuko dituen portuaren” aldeko apustua nabarmendu du, betiere “ingurumen-, gizarte- eta ekonomia-jasangarritasuna irizpideak kontuan hartuta”. Agirrek bereziki azpimarratu du hemendik aurrera abiatuko den entzute eta parte-hartze prozesua, herritarren, eragile sozial, ekonomiko eta kirolzaleen eta portuari lotutako pertsona eta kolektibo guztien ekarpenak kontrastatu, hitz egin eta jasotzeko helburuarekin. “Getxok ilusioz beteriko etapa bat irekitzen du orain: portu irekiagoa, jasangarriagoa eta hiriko bizitzan hobeto txertatua, getxotar guztientzat harro egoteko modukoa”, amaitu du.
Hiru fasetan egituratutako prozesua
Master Plana egiteko epea hamaika hilabetean zehar garatuko da, laguntza teknikoa esleitzen denetik kontatzen hasita, 2027ko erdialderako amaitzea aurreikusten dela, eta hiru fase argi bereizitan antolatuko dela:
- Hasierako proposamena edo zirriborro teknikoa, esparruaren azterketan, diagnostikoan eta helburu eta alternatiba estrategikoen definizioan oinarritua.
- Informazioa emateko eta entzuteko prozesu parte-hartzailea, inplikatutako eragileen (erakundeak, gizarte zibila, kirol-klubak, etab.) ezagutza, interesak eta ikuspegiak kontrastatzeko eta biltzeko mekanismo egituratu gisa sortua.
- Master Planaren azken idazketa; hala badagokio, jasotako ekarpenen sintesi arrazoitua eta behin betiko proposamena sartuko dituena, eta Bilboko Portuko Agintaritzak baliozkotuko duena.
Parte-hartze prozesuak berrikuntza sozialaren ikuspegia izango du, gardena eta ordenatua izango da, eta erakundeen, sektore ekonomikoen, portuko komunitatearen eta gizarte zibilaren ekarpenak bideratzea ahalbidetuko du. Edonola ere, entzuteko eta aztertzeko prozesu bat da, eta irizpide teknikoen eta interes orokorreko irizpideen arabera txertatu behar da azken dokumentuan. Bilboko Portuko Agintaritzari dagokio zuzentzea, koordinatzea eta azken erabakia hartzea, Getxoko Udalarekin eta gainerako administrazio eskudunekin koordinatuta.
Erakundeen arteko koordinazioa eta arau-esparrua
Master Plana eskumen konkurrenteak dituzten administrazioekin – besteak beste, Getxoko Udala, Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundia – estu koordinatuta garatu beharko da, eta Bilboko Portuaren Portuko Espazio eta Erabileren Mugaketan (PEEM) indarrean dauden erabileretara egokitu beharko da, bai eta Bilboko Portuko Zerbitzu-eremua Antolatzeko Plan Bereziaren zehaztapenetara ere.
Master Planetik erator litekeen ondorengo edozein garapen, hala badagokio, dagozkion lege, emakida eta ingurumen prozeduren bidez izapidetuko da, indarrean dagoen araudiaren arabera.
Proiektu enblematikoa hainbat mailatan
Master Planaren eremua – Arriluzeko Markesaren Pasealekura sartzeko biribilgunearen eta Algortako Kontradikeko Itsasargiaren artean dagoena – portu-, toki- eta metropoli-mailako proiektu enblematikoa bezala sortzen da.
Alde batetik, Getxoko Kirol Portua biziberritu nahi du, arku atlantikoan erreferentziazko nautika- eta kirol-azpiegitura gisa.
Bestetik, Getxo Bizkaiko gurutzaontzien trafikoa-sarrerako itsas ate gisa sendotzea du helburu, bai eta Bilboko Portuak Estatuaren iparraldeko erreferente gisa duen zeregina indartzea ere, lurralde osorako jarduera ekonomikoa sortuz, betiere ekonomia-, ingurumen- eta gizarte-jasangarritasuna irizpideak oinarri hartuta.
Aukerak eta kalitate-irizpideak aztertzea
Master Planak, besteak beste, aztertuko du hotel-azpiegitura baten aukera eta egokitasuna, udalerriko hotel-plazen defizitari erantzuteko eta dagoen ostalaritza-ingurunearekiko sinergiak bultzatzeko aztertu beharreko elementu gisa. Alde horretatik egin litekeen edozein proposamen ebaluatzeko, paisaia-integrazioko, jasangarritasuneko eta kalitate arkitektonikoko irizpideak hartuko dira kontuan, eta erreferentziatzat 16 metroko gehienezko altuera, planaren xede den ingurune osoaren gehienezko altuera bera eta ingurumen- eta hiri-inpaktuak minimizatzea.
Izaera jasangarria eta berritzailea. Bilbo, Europako erreferentea portu berdeetan
Master Planaren izaera jasangarri eta berritzailea zeharkakoa eta utziezina izango da, eta Bilboko Portua Europako erreferentziazko green ports gisa posizionatzean oinarritzen da, deskarbonizazioaren, energia-eraginkortasunaren eta ingurumen-integrazioaren estrategia iraunkor baten emaitza gisa.
Esparru horretan, Master Planak kontuan hartuko du atrakatutako ontzietarako hornidura elektrikoaren sistemaren hedapena (OPS – Onshore Power Supply), zeina Bilboko Portuko Agintaritzak bultzatu baitu BilbOPS proiektuaren bidez, portuko jarduera deskarbonizatzeko funtsezko elementuetako bat baita. Gurutzaontzien kaien elektrifikazioari esker, itsasontziak lurreko sare elektrikora konektatu ahal izango dira portuan dauden bitartean, eta, hala, 2027ko amaieran motor osagarriak erabiltzea saihestuko da.
Ezarri ondoren, neurri horren bidez porturatzean gurutzaontzien emisioak % 85 eta % 95 artean murriztuko direla zenbatesten da, eta zarata eta tokiko emisioak nabarmen gutxituko dira. Hala, zuzenean lagunduko du ingurumen-kalitatea hobetzen, herritarren ongizatea lortzen eta portuaren eta hiriaren arteko integrazioa hobetzen, Europako klima-helburuekin eta Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat eginez.
Halaber, Master Planak hainbat helburu eta xede izango ditu ekonomia zirkularrari, klima-aldaketara egokitzeari, biodibertsitateari, energia berriztagarriei, uraren eta energiaren erabileraren eraginkortasunari, paisaia-integrazioari, ingurumen-osasunari eta digitalizazioari dagokienez.
Aldi berean, mugikortasun jasangarriko helburuak ere jasoko ditu, ibilgailu pribatuarekiko mendekotasuna murriztera, garraio publikoa eta bizikletazaleen mugikortasuna sustatzera, ibilbide irisgarriak eta seguruak bermatzera eta aparkatzea optimizatzera bideratuak, ingurumen- eta gizarte-aztarna ebaluatuz balizko jardueren bizi-zikloan zehar.
